Nowy Targ to miasto, które aktywnie korzysta ze środków unijnych, realizując ambitne projekty z perspektywy finansowej 2021-2027. Dane na kwiecień 2026 roku pokazują imponujący obraz – 39 projektów o łącznej wartości ponad 353,2 miliona złotych, z czego aż 243,6 miliona złotych stanowi dofinansowanie z Unii Europejskiej. Oznacza to, że niemal 70% całościowego budżetu tych przedsięwzięć pochodzi ze wspólnej europejskiej kasy. Te liczby świadczą o strategicznym podejściu miasta do wykorzystania funduszy zewnętrznych, które mają kluczowe znaczenie dla rozwoju infrastruktury, gospodarki, ochrony środowiska i jakości życia mieszkańców.

Fundusze europejskie w Nowym Targu — ile pieniędzy z UE?

Analiza danych dotyczących Funduszy Europejskich 2021-2027 w Nowym Targu reveals, że miasto skutecznie pozyskuje znaczące środki na realizację różnorodnych projektów. Łączna suma zaangażowanych funduszy to imponująca kwota 353,2 miliona złotych. Z tej sumy, aż 243,6 miliona złotych to bezpośrednie wsparcie z Unii Europejskiej, co stanowi znaczący udział na poziomie 69% całego budżetu. Taki poziom dofinansowania pozwala na realizację przedsięwzięć na dużą skalę, które w innym przypadku mogłyby być trudne lub niemożliwe do sfinansowania z budżetu miasta czy regionu. Dla mieszkańców Nowego Targu oznacza to realne zmiany w ich codziennym życiu – od poprawy infrastruktury komunalnej, przez rozwój usług publicznych, po inwestycje w ochronę środowiska i dostęp do nowoczesnych technologii.

Największe projekty UE w Nowym Targu

Wśród 39 realizowanych projektów, kilka wyróżnia się szczególnie pod względem wysokości pozyskanego dofinansowania unijnego. Te kluczowe inwestycje mają potencjał znacząco wpłynąć na rozwój miasta i regionu.

Na pierwszym miejscu, z największym dofinansowaniem UE w wysokości 68,34 miliona złotych, znajduje się projekt „Rozbudowa i modernizacja Gospodarki Ściekowej w Nowym Targu – III Etap”. Beneficjentem tego strategicznego przedsięwzięcia jest Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Targu Sp. z o.o. Ta inwestycja jest kluczowa dla poprawy jakości środowiska naturalnego i zapewnienia mieszkańcom dostępu do nowoczesnych, bezpiecznych systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków. Jest to przykład projektu o fundamentalnym znaczeniu dla infrastruktury komunalnej i zdrowia publicznego.

Kolejne wysokie miejsca w rankingu dofinansowania zajmują projekty związane z transgraniczną współpracą turystyczną i kulturową, realizowane w ramach Programu Interreg Polska-Słowacja. Dwa etapy „Historyczno-kulturowo-przyrodniczego szlaku wokół Tatr” – etap 4 z dofinansowaniem UE w wysokości 17,68 miliona złotych i etap 5 z kwotą 16,44 miliona złotych – pokazują potencjał Nowego Targu jako centrum turystycznego i kulturalnego, które aktywnie współpracuje z sąsiadami. Beneficjentem obu tych projektów jest Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej TATRY z ograniczoną odpowiedzialnością. Rozwój tego szlaku ma na celu promocję walorów przyrodniczych, historycznych i kulturowych regionu, przyciągając turystów i wspierając lokalną gospodarkę opartą na turystyce.

Czwarty na liście, z dofinansowaniem UE na poziomie 14,72 miliona złotych, jest projekt zapewniający infrastrukturę dla funkcjonowania Środowiskowego Centrum Zdrowia Psychicznego na obszarze Podhala. Beneficjentem jest Podhalański Szpital Specjalistyczny im. Jana Pawła II w Nowym Targu. Projekt ten wpisuje się w rosnące potrzeby społeczne związane z opieką psychiatryczną i psychologiczną, a jego realizacja pozwoli na stworzenie nowoczesnego centrum oferującego kompleksową pomoc mieszkańcom regionu. Jest to inwestycja w zdrowie i dobrostan społeczny.

Na piątym miejscu, z dofinansowaniem UE w wysokości 12,48 miliona złotych, znajduje się projekt „Zwiększenie poziomu cyfrowego udostępnienia zasobów geodezyjnych ze źródeł administracyjnych w powiecie nowotarskim”. Beneficjentem tego projektu jest Powiat Nowotarski. Inwestycja ta ma na celu modernizację i cyfryzację danych geodezyjnych, co usprawni pracę urzędu, ułatwi dostęp do informacji dla mieszkańców i przedsiębiorców, a także przyczyni się do lepszego zarządzania przestrzenią.

Te pięć projektów, o łącznym dofinansowaniu UE przekraczającym 130 milionów złotych, stanowi trzon inwestycji realizowanych w Nowym Targu z funduszy europejskich i pokazuje priorytety rozwojowe miasta: od kluczowej infrastruktury komunalnej, przez rozwój turystyki i kultury, po inwestycje w zdrowie publiczne i cyfryzację.

Skąd pochodzi dofinansowanie?

Fundusze Europejskie dla Nowego Targu w perspektywie finansowej 2021-2027 pochodzą z kilku kluczowych programów operacyjnych, które finansują różnorodne typy projektów. Zrozumienie tych programów pozwala lepiej ocenić, jakie cele strategiczne stoją za realizowanymi inwestycjami.

Największą część środków, a także liczbę projektów, pozyskał program Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027. Na ten cel przeznaczono 103,3 miliona złotych z UE, które wspierają aż 27 projektów. Ten regionalny program skupia się na rozwoju województwa małopolskiego, a w Nowym Targu jego środki są wykorzystywane na projekty z różnych dziedzin, w tym na wymienione wyżej Środowiskowe Centrum Zdrowia Psychicznego oraz cyfryzację zasobów geodezyjnych. Program ten jest kluczowy dla realizacji lokalnych potrzeb i strategii rozwojowych.

Drugim co do wielkości źródłem dofinansowania, jeśli chodzi o kwoty, jest program Infrastruktura i Środowisko (często utożsamiany z FEnIKS – Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko). Dwa projekty w ramach tego programu otrzymały 72,6 miliona złotych z UE. Największa inwestycja, czyli rozbudowa gospodarki ściekowej, realizowana jest właśnie z tego programu. Środki z Infrastruktury i Środowiska są zazwyczaj przeznaczane na strategiczne inwestycje w kluczowe sektory gospodarki, energetykę, ochronę środowiska i transport.

Program Interreg Polska-Słowacja 2021-2027 (lub Interreg Poľsko – Slovensko 2021-2027) jest kolejnym ważnym źródłem finansowania, szczególnie dla projektów transgranicznych. Z tego programu pozyskano 65,5 miliona złotych z UE na realizację 8 projektów. Jak widać po przykładach projektów szlaku wokół Tatr, środki te są przeznaczane na współpracę przygraniczną, która często dotyczy turystyki, kultury, ochrony środowiska i rozwoju społecznego po obu stronach granicy.

Najmniejszy udział w dofinansowaniu, choć nadal istotny, ma program Nowoczesna Gospodarka, z którego pozyskano 2,2 miliona złotych na 2 projekty. Programy tego typu zazwyczaj wspierają innowacje, rozwój przedsiębiorczości, badania i rozwój oraz cyfryzację w sektorze gospodarczym.

Podział środków pokazuje, że Nowy Targ stawia na zrównoważony rozwój, łącząc inwestycje w infrastrukturę komunalną i środowiskową z projektami wspierającymi rozwój regionalny, współpracę transgraniczną oraz innowacje gospodarcze. Różnorodność programów, z których pochodzą fundusze, świadczy o szerokim spektrum możliwości, jakie daje Unia Europejska polskim miastom.

Jak fundusze UE zmieniają Nowy Targ?

Fundusze europejskie to nie tylko liczby i procenty dofinansowania. To przede wszystkim realne zmiany, które odczuwają mieszkańcy i które kształtują przyszłość Nowego Targu. Analizując realizowane projekty, można dostrzec kilka kluczowych obszarów, w których widać największy wpływ środków unijnych.

Infrastruktura komunalna i środowiskowa to bez wątpienia jeden z głównych beneficjentów funduszy. Gigantyczna inwestycja w gospodarkę ściekową, której III etap jest jednym z największych projektów, to dowód na priorytet, jakim jest zapewnienie mieszkańcom dostępu do czystej wody i efektywnego systemu odprowadzania ścieków. To bezpośrednio przekłada się na jakość życia i ochronę lokalnych zasobów naturalnych, w tym rzek i gleby w regionie Podhala.

Rozwój turystyki i kultury to kolejny ważny kierunek. Projekty związane ze szlakiem wokół Tatr, realizowane we współpracy ze Słowacją, mają potencjał, by uczynić Nowy Targ jeszcze bardziej atrakcyjnym celem turystycznym. Tworzenie spójnych narracji kulturowych i przyrodniczych, promocja dziedzictwa oraz rozwój infrastruktury turystycznej to inwestycje, które napędzają lokalną gospodarkę, tworząc miejsca pracy i wspierając lokalnych przedsiębiorców – od hoteli, przez restauracje, po przewodników turystycznych i twórców rękodzieła.

Zdrowie publiczne zyskuje dzięki inwestycjom w infrastrukturę medyczną. Utworzenie Środowiskowego Centrum Zdrowia Psychicznego to odpowiedź na coraz większe zapotrzebowanie na tego typu usługi. Zapewnienie nowoczesnej, dostępnej infrastruktury medycznej to inwestycja w dobrostan psychiczny mieszkańców, co ma długofalowe pozytywne skutki społeczne.

Cyfryzacja i modernizacja administracji to kolejny aspekt zmian. Projekt zwiększenia cyfrowego dostępu do zasobów geodezyjnych to przykład tego, jak fundusze unijne pomagają usprawnić działanie samorządu i uczynić go bardziej przyjaznym dla obywateli i biznesu. Lepszy dostęp do danych geodezyjnych to ułatwienie dla budujących, inwestujących i planujących rozwój na terenie powiatu nowotarskiego.

Ogólnie rzecz biorąc, fundusze europejskie wspierają Nowy Targ w budowaniu nowoczesnej, przyjaznej dla mieszkańców i środowiska przestrzeni. Projekty te nie tylko podnoszą standard życia, ale także zwiększają konkurencyjność miasta i jego potencjał rozwojowy w perspektywie długoterminowej. Strategiczne wykorzystanie tych środków pozwala na realizację wizji Nowego Targu jako dynamicznego, innowacyjnego i atrakcyjnego miejsca do życia, pracy i odwiedzin.

Gdzie sprawdzić projekty UE w swoim mieście?

Mieszkańcy Nowego Targu i okolic, którzy chcą dowiedzieć się więcej o realizowanych projektach dofinansowanych z Funduszy Europejskich, mają kilka możliwości. Najbardziej kompleksowym źródłem informacji jest oficjalna strona internetowa poświęcona Funduszom Europejskim w Polsce – https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/. Znajdują się tam informacje o wszystkich programach operacyjnych, kryteriach wyboru projektów oraz aktualnościach. Dodatkowo, warto śledzić strony internetowe poszczególnych instytucji zarządzających programami, takich jak Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego (który zarządza programem regionalnym) czy strony poszczególnych beneficjentów, np. Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji czy Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego. Informacje o przetargach i realizowanych inwestycjach często publikowane są również w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP) urzędów miejskich i powiatowych.

Zdjęcie: Jakub Zerdzicki / Pexels

Autor: Grzegorz Zając / Redakcja JestTu